Trung Quốc tiếp tục giảm lãi suất cho vay cơ bản

Sau khi giảm lãi suất cho vay trung hạn xuống mức thấp lịch sử hôm 16/4, đến hôm nay 20/4 Trung Quốc tiếp tục giảm lãi suất cho vay cơ bản.

Trung Quốc đã cắt giảm lãi suất cho vay cơ bản như dự kiến bắt đầu từ hôm nay 20/4 để giảm chi phí vay cho các công ty và thúc đẩy nền kinh tế bị virus tấn công, sau khi dữ liệu tăng trưởng kinh tế lần đầu tiên sụt giảm mạnh sau nhiều thập kỷ thị trường chứng khoán.

Cụ thể, lãi suất cho vay cơ bản (LPR) kỳ hạn 1 năm đã giảm 20 điểm cơ bản xuống còn 3,85%/năm từ 4,05%/năm trước đó, trong khi LPR kỳ hạn 5 năm có mức cắt giảm khiêm tốn hơn với 10 điểm cơ bản từ 4,75%/năm xuống còn 4,65%/năm.

Động thái này là lần cắt giảm thứ hai đối với lãi suất cho vay trong năm nay và là mức giảm mới nhất đối với một trong những lãi suất cho vay quan trọng nhất của Trung Quốc. Hầu hết các khoản vay mới và dư nợ đều dựa trên LPR kỳ hạn 1 năm, trong khi lãi suất 5 năm ảnh hưởng trực tiếp đến việc định giá các khoản thế chấp của các nhà đầu tư.

Trước đó, tất cả chuyên gia trong một cuộc khảo sát của Reuters hôm 17/4 đều đã dự kiến Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) sẽ giảm lãi suất LPR trong đợt ấn định hàng tháng. Một số chuyên gia đã đặc biệt chú ý hơn đến LPR 5 năm để xem liệu Bắc Kinh có thể giảm bớt sự kiềm chế trong lĩnh vực bất động sản để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hay không.

"Một sự sụt giảm nhỏ trong chi phí đi vay là không đáng kể đối với các công ty đang gặp khó khăn. Nhưng PBOC đã giảm bớt các điều kiện vay vốn thông qua một loạt các công cụ khác gần đây", Martin Rasmussen, Chuyên gia kinh tế Trung Quốc tại Capital Economics cho biết.

Việc cắt giảm lãi suất mới nhất này được giới chuyên gia đánh giá là một dấu hiệu khác cho thấy các nhà chức trách vẫn rất thận trọng đối với việc nới lỏng tiền tệ. Khi điều kiện việc làm vẫn còn yếu và việc xuất khẩu hàng hóa bị kìm hãm, nhiều dự đoán cho rằng PBOC sẽ thực hiện các bước tiếp theo để thúc đẩy kinh tế.

Dữ liệu được công bố hôm 17/4 cho thấy tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong quý đầu tiên đã sụt giảm mạnh, ở mức -6,8%, do việc đóng cửa các nhà máy và cửa hàng để ngăn chặn dịch bệnh lây lan. Đây là lần đầu tiên kinh tế Trung Quốc giảm sút như vậy, ít ra là kể từ năm 1992. Tỷ lệ tăng trưởng thậm chí còn bị sụt giảm mạnh hơn so với dự báo là - 6,5%. Trong quý 4 năm ngoái, tăng trưởng của nước này đạt 6%.

Trung Quốc cũng đang khởi động lại nền kinh tế của mình. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng có thể sẽ phải mất vài tháng để tất cả trở về mức trước khủng hoảng, đặc biệt suy thoái kinh tế toàn cầu sẽ càng gây sức ép lên nỗ lực vực dậy nền kinh tế của Trung Quốc đầu tư chứng khoán.

LPR là tỷ lệ tham chiếu cho vay được thiết lập hàng tháng bởi 18 ngân hàng. Tháng 8/2019, PBOC đã thay đổi cơ chế định giá LPR, gắn nó với lãi suất cho vay trung hạn (MLF).

Trước đó, hôm 15/4, PBOC cũng đã tuyên bố cắt giảm 20 điểm cơ bản trong lãi suất cho vay trung hạn một năm (MLF) đối với các tổ chức tài chính, từ 3,15% xuống còn 2,95%, mức thấp nhất kể từ khi công cụ thanh khoản này được giới thiệu vào tháng 9/2014. Việc hạ lãi suất cho vay trung hạn một năm của PBOC đã giúp khơi thông 100 tỷ nhân dân tệ (14,19 tỷ USD) vào thị trường tài chính.

Trung Quốc hạ lãi suất cơ bản, chứng khoán châu Á trái chiều

Thị trường chứng khoán châu Á – Thái Bình Dương trừ Nhật Bản giảm 0,5% trong phiên sáng 20/4, với các chỉ số lớn trong khu vực diễn biến trái chiều.

Nikkei 225 của Nhật Bản giảm 1% trong khi Kospi của Hàn Quốc tăng 0,2%. Tại Nhật Bản, chính phủ dự kiến nâng tổng giá trị gói kích thích kinh tế từ 108.200 tỷ yên lên 117.100 tỷ yên (1.086 tỷ USD), theo Reuters.

Tại Trung Quốc, Shanghai Composite và Shenzhen Composite lần lượt tăng 0,2% và 0,5%. Hang Seng của Hong Kong tăng 0,2%. Cổ phiếu tăng sau khi Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc quyết định hạ lãi suất cơ bản lần thứ 2 trong năm nay nhằm giảm chi phí đi vay cho doanh nghiệp và thúc đẩy nền kinh tế.

Cụ thể, lãi suất cho vay kỳ hạn một năm giảm 0,2% xuống 3,85% và lãi suất cho vay 5 năm giảm 0,1% xuống 4,65%. Động thái hạ lãi suất được thực hiện sau khi Trung Quốc công bố GDP quý I giảm 6,8% so với cùng kỳ năm ngoái, ghi nhận quý giảm đầu tiên kể từ năm 1992, do tác động của dịch Covid-19.

ASX 200 của Australia giảm mạnh nhất khu vực, mất 1,3%. NZX 50 của New Zealand tăng 0,4%. Tại Đông Nam Á, Straits Times của Singapore giảm 0,01% trong khi Jakarta Composite của Indonesia tăng 0,2%, KLCI của Malaysia tăng 1,3%.

Tại Mỹ, các hợp đồng tương lai của Dow Jones, S&P 500 và Nasdaq 100 đều giảm. Trong đó, Dow Jones futures giảm 91 điểm, ám chỉ chỉ số này có thể mất khoảng 61 điểm khi mở phiên 20/4 tại Mỹ. Cổ phiếu được dự báo giảm dù Tổng thống Donald Trump ngày 19/4 cho biết đảng Dân chủ và Cộng hòa sắp đạt được thỏa thuận để tăng hỗ trợ đầu tư chứng khoán cho các doanh nghiệp nhỏ bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19. Thỏa thuận có thể sớm được ký kết trong ngày 20/4.

Nhìn chung, nhà đầu tư giữ tâm lý thận trọng để tiếp tục theo dõi diễn biến dịch Covid-19 cũng như kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp lớn. Theo dự đoán của Refinitiv, lợi nhuận quý I của các doanh nghiệp tại Mỹ giảm 14,5%, ghi nhận mức giảm tồi tệ nhất kể từ quý III/2009.

Trung Quốc có thể thất hứa với Mỹ vì Covid-19

Kinh tế suy yếu vì đại dịch có thể khiến Bắc Kinh không giữ được thoả thuận thương mại là mua 40-50 tỷ USD nông sản Mỹ.

Thu hoạch đậu tương tại Mỹ. Ảnh: AP.

Cam kết tăng mua nông sản là một phần trong thỏa thuận thương mại giai đoạn một mà Bắc Kinh và Washington ký đầu năm. Trong đó, việc hứa hẹn tăng nhập khẩu đậu tương Mỹ của Trung Quốc là nội dung trọng tâm thị trường chứng khoán.

Tuy nhiên, giờ Trung Quốc lại tăng tích trữ đậu tương Brazil chứ không phải Mỹ. Brazil vốn là đối thủ cạnh tranh chính của Mỹ trên thị trường đậu tương quốc tế. Do kinh tế đi xuống mùa dịch nên đậu tương nước này hiện có giá thấp hơn, nên được Trung Quốc chọn mua của các nhà đầ tư.

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, Trung Quốc đã mua kỷ lục, với 11,6 triệu tấn đậu tương Brazil trong tháng 3/2020. Trong khi đó, đặt hàng đậu tương Mỹ cho nhu cầu cả năm 2020 của Trung Quốc đến nay vẫn rất thấp, chỉ 12,6 triệu tấn.

Con số này thậm chí còn thấp hơn mức 12,9 triệu tấn được đặt hàng cùng thời điểm này năm ngoái, khi căng thẳng thương mại đang ở mức cao. Trong khi đó, hai năm trước, khi chưa cuộc chiến thương mại, Trung Quốc đã đặt mua gần 30 triệu tấn đậu tương Mỹ vào tháng 4/2018.

Dave Walton, một nông dân Mỹ vừa bước vào vụ mùa đậu tương mới ở Iowa lo rằng, khách hàng lớn nhất của ông sẽ không giữ lời hứa theo thỏa thuận giai đoạn một. "Nhóm thương nhân Trung Quốc từng nói sẽ thực hiện tốt thỏa thuận, nhưng nếu nhìn vào tình trạng mua hàng thì họ đang đặt mua ít hơn mục tiêu cần thiết lúc này", ông nói và cho rằng cần phải có biện pháp buộc họ tuân thủ.

Các chính trị gia, bao gồm cả Tổng thống Mỹ Donald Trump, đang cố gắng duy trì sự lạc quan. Nhưng các nhà phân tích cảm thấy Trung Quốc khó có thể đạt được mục tiêu đã hứa trong mua nông sản, với một nửa số đó là mặt hàng đậu tương.

Phát biểu hôm 14/4, ông Trump cho biết các giao dịch mua hàng của Trung Quốc đã có một chút ảnh hưởng bởi Covid-19, nhưng ông hy vọng Trung Quốc sẽ giữ vững thỏa thuận này. "Tôi biết Chủ tịch Tập Cận Bình. Tôi nghĩ ông ấy sẽ duy trì thỏa thuận. Còn nếu ông ấy không làm thế thì cũng ổn thôi vì chúng tôi có nhiều biện pháp tốt khác", ông nói. 

Cailin Birch, nhà kinh tế học ở The Economist Intelligence Unit (EIU) tại London, cho rằng tình hình thực hiện thỏa thuận còn lỏng lẻo. "Chúng tôi cho rằng Trung Quốc sẽ không thể đáp ứng các thỏa thuận mua bán nông sản đầy đủ như trong thỏa thuận thương mại giai đoạn một", ông nói.

EIU dự báo kinh tế cho Trung Quốc năm nay chỉ tăng 1%. "Chúng tôi không hy vọng nó đủ mạnh để tạo ra nhu cầu cần thiết, nhằm đáp ứng được các quy định trong thỏa thuận thương mại giai đoạn một", ông Birch nói. Vị chuyên gia dự đoán Mỹ sẽ tiếp tục gây áp lực khiến Trung Quốc phải mua nông sản của họ. Tuy nhiên, các mục tiêu chính xác có thể bị dỡ bỏ mà không có sự trả đũa nào từ Mỹ đầu tư chứng khoán.

Ngoài sự suy thoái do đại dịch, tình hình tái đàn heo của Trung Quốc sau khi dịch tả heo châu Phi tiêu diệt 60% số heo nước này, vẫn còn yếu. "Tất cả phụ thuộc vào khả năng thoát khỏi tình trạng nhanh ra sao. Nó liên quan chặt chẽ đến tình hình Covid, do nhu cầu thịt ở Trung Quốc gắn liền với việc nền kinh tế có tốt và mọi người sẽ đi ăn hay không. Nhưng nhu cầu cơ bản vẫn không tốt", ông nói.

Trung Quốc vẫn đang vật lộn để kiểm soát sự lây lan của dịch tả heo châu Phi sau gần 18 tháng tính từ lúc ca nhiễm đầu tiên ở nước này được ghi nhận. Bộ Nông nghiệp nước này đã báo cáo hai trường hợp mới vào chủ nhật (19/4) tại tỉnh Cam Túc và Thiểm Tây, khiến hàng chục con heo bị chết.

"Sự phục hồi của ngành công nghiệp thịt heo Trung Quốc đang thúc đẩy nhu cầu đối với đậu tương. Dù vậy, không chắc là việc tái đàn sẽ nhanh đến mức nào nên dự báo nhu cầu trong vài năm tới rất tương đối", Sanjeeban Sarkar, nhà phân tích tại EIU, cho biết.

Tuy nhiên, ông Sanjeeban Sarkar vẫn kỳ vọng về đợt phục hồi bền vững đến năm 2022. "Nếu các đợt bùng phát tiếp theo được quản lý tốt hơn, nhu cầu về đậu tương từ Trung Quốc sẽ tăng tốc, thúc đẩy nhu cầu toàn cầu", ông nói.

Lo ngại Trung Quốc thâu tóm doanh nghiệp, Ấn Độ siết chặt FD

Theo đó, tất cả các công ty Trung Quốc muốn đầu tư vào Ấn Độ đều phải nhận được sự chấp thuận của chính phủ nước này.

Kinh tế xuống dốc do tác động của đại dịch Covid-19, khiến nguy cơ doanh nghiệp Ấn Độ bị Trung Quốc thâu tóm ngày càng lớn. Chính vì vậy, Chính phủ Ấn Độ vừa thay đổi chính sách đầu tư nước ngoài, siết chặt các quy định về mua bán doanh nghiệp.

Theo đó, tất cả các công ty Trung Quốc muốn đầu tư vào Ấn Độ đều phải nhận được sự chấp thuận của chính phủ nước này. Theo thay đổi mới nhất, Ấn Độ quy định ‘một công ty thuộc một nước có biên giới chung với Ấn Độ, hoặc chủ nhân của các khoản đầu tư vào Ấn Độ đang cư trú hoặc là công dân của các nước như vậy, chỉ có thể đầu tư theo các hướng dẫn của chính phủ’’ thị trường chứng khoán.

Thay đổi này sẽ không chỉ ảnh hưởng tới đầu tư trực tiếp từ Trung Quốc mà tới cả các khoản đầu tư của các công ty Trung Quốc qua nước thứ ba như Singapore hay Mauritius. Ấn Độ có đường biên giới giáp với Trung Quốc, Pakistan, Bangladesh, Myanmar, Nepal, Bhutan, và Afghanistan.

Trước Ấn Độ, Italia và Tây Ban Nha cũng đã có những động thái nhằm bảo vệ các công ty nước này vốn đang bị ảnh hưởng nặng nề vì dịch Covid-19 khỏi các thương vụ mua bán, sáp nhập của các doanh nghiệp nước ngoài. Trung Quốc đang có những ảnh hưởng nhất định về kinh tế tại khu vực Nam Á thông qua các dự án trong Sáng kiến “Vành đai và Con đường’’. Bắc Kinh đã có các khoản đầu tư lớn vào hạ tầng tại Pakistan và Sri Lanka các nhà đầu tư.

Ngân hàng HDFC – ngân hàng tư nhân lớn nhất Ấn Độ mới đây đã công bố thông tin cho biết, tỷ lệ sở hữu của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (Ngân hàng trung ương) tại HDFC đã vượt qua mốc 1%.

Giáo sư Biswajit Dhar tại Trung tâm nghiên cứu kinh tế và Kế hoạch, Đại học Jawalarlal Nehru cho biết, bước đi của Ấn Độ là do các quan ngại Trung Quốc sẽ thống trị thế giới hậu Covid-19.

Giáo sư này chỉ rõ: “Trung Quốc nhất quán trong hành động của mình và đã có những bước khởi đầu thuận lợi tại các quốc gia khác. Lĩnh vực chế tạo là mục tiêu trước tiên. Các công ty Trung Quốc có thể nhắm tới nhiều lĩnh vực khác đang chịu tác động suy thoái. Nhiều công ty Ấn Độ chắc chắn có mặt trong danh sách này, gồm cả các doanh nghiệp cỡ vừa”.

Các nhà phân tích cho rằng, việc ngăn chặn các khoản đầu tư của Trung Quốc sẽ có ảnh hưởng tới nhiều lĩnh vực tại Ấn Độ trong thời gian tới, ví dụ nhóm hàng điện tử tiêu dùng như điện thoại thông minh và phụ kiện đầu tư chứng khoán. Trước đây, Ấn Độ chỉ đặt ra quy định này với các công ty Bangladeshvà Pakistan muốn đầu tư vào Ấn Độ. Ngoài ra, quy định mới cũng không cho phép các công ty Pakistan được đầu tư và các ngành có tính chất chiến lược như quốc phòng, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử.

Trung Quốc tiếp tục giảm lãi suất cho vay cơ bản

Sau khi giảm lãi suất cho vay trung hạn xuống mức thấp lịch sử hôm 16/4, đến hôm nay 20/4 Trung Quốc tiếp tục giảm lãi suất cho vay cơ bản.

Trung Quốc đã cắt giảm lãi suất cho vay cơ bản như dự kiến bắt đầu từ hôm nay 20/4 để giảm chi phí vay cho các công ty và thúc đẩy nền kinh tế bị virus tấn công, sau khi dữ liệu tăng trưởng kinh tế lần đầu tiên sụt giảm mạnh sau nhiều thập kỷ thị trường chứng khoán.

Cụ thể, lãi suất cho vay cơ bản (LPR) kỳ hạn 1 năm đã giảm 20 điểm cơ bản xuống còn 3,85%/năm từ 4,05%/năm trước đó, trong khi LPR kỳ hạn 5 năm có mức cắt giảm khiêm tốn hơn với 10 điểm cơ bản từ 4,75%/năm xuống còn 4,65%/năm.

Động thái này là lần cắt giảm thứ hai đối với lãi suất cho vay trong năm nay và là mức giảm mới nhất đối với một trong những lãi suất cho vay quan trọng nhất của Trung Quốc. Hầu hết các khoản vay mới và dư nợ đều dựa trên LPR kỳ hạn 1 năm, trong khi lãi suất 5 năm ảnh hưởng trực tiếp đến việc định giá các khoản thế chấp của các nhà đầu tư.

Trước đó, tất cả chuyên gia trong một cuộc khảo sát của Reuters hôm 17/4 đều đã dự kiến Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) sẽ giảm lãi suất LPR trong đợt ấn định hàng tháng. Một số chuyên gia đã đặc biệt chú ý hơn đến LPR 5 năm để xem liệu Bắc Kinh có thể giảm bớt sự kiềm chế trong lĩnh vực bất động sản để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hay không.

"Một sự sụt giảm nhỏ trong chi phí đi vay là không đáng kể đối với các công ty đang gặp khó khăn. Nhưng PBOC đã giảm bớt các điều kiện vay vốn thông qua một loạt các công cụ khác gần đây", Martin Rasmussen, Chuyên gia kinh tế Trung Quốc tại Capital Economics cho biết.

Việc cắt giảm lãi suất mới nhất này được giới chuyên gia đánh giá là một dấu hiệu khác cho thấy các nhà chức trách vẫn rất thận trọng đối với việc nới lỏng tiền tệ. Khi điều kiện việc làm vẫn còn yếu và việc xuất khẩu hàng hóa bị kìm hãm, nhiều dự đoán cho rằng PBOC sẽ thực hiện các bước tiếp theo để thúc đẩy kinh tế.

Dữ liệu được công bố hôm 17/4 cho thấy tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong quý đầu tiên đã sụt giảm mạnh, ở mức -6,8%, do việc đóng cửa các nhà máy và cửa hàng để ngăn chặn dịch bệnh lây lan. Đây là lần đầu tiên kinh tế Trung Quốc giảm sút như vậy, ít ra là kể từ năm 1992. Tỷ lệ tăng trưởng thậm chí còn bị sụt giảm mạnh hơn so với dự báo là - 6,5%. Trong quý 4 năm ngoái, tăng trưởng của nước này đạt 6%.

Trung Quốc cũng đang khởi động lại nền kinh tế của mình. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng có thể sẽ phải mất vài tháng để tất cả trở về mức trước khủng hoảng, đặc biệt suy thoái kinh tế toàn cầu sẽ càng gây sức ép lên nỗ lực vực dậy nền kinh tế của Trung Quốc đầu tư chứng khoán.

LPR là tỷ lệ tham chiếu cho vay được thiết lập hàng tháng bởi 18 ngân hàng. Tháng 8/2019, PBOC đã thay đổi cơ chế định giá LPR, gắn nó với lãi suất cho vay trung hạn (MLF).

Trước đó, hôm 15/4, PBOC cũng đã tuyên bố cắt giảm 20 điểm cơ bản trong lãi suất cho vay trung hạn một năm (MLF) đối với các tổ chức tài chính, từ 3,15% xuống còn 2,95%, mức thấp nhất kể từ khi công cụ thanh khoản này được giới thiệu vào tháng 9/2014. Việc hạ lãi suất cho vay trung hạn một năm của PBOC đã giúp khơi thông 100 tỷ nhân dân tệ (14,19 tỷ USD) vào thị trường tài chính.

Trung Quốc hạ lãi suất cơ bản, chứng khoán châu Á trái chiều

Thị trường chứng khoán châu Á – Thái Bình Dương trừ Nhật Bản giảm 0,5% trong phiên sáng 20/4, với các chỉ số lớn trong khu vực diễn biến trái chiều.

Nikkei 225 của Nhật Bản giảm 1% trong khi Kospi của Hàn Quốc tăng 0,2%. Tại Nhật Bản, chính phủ dự kiến nâng tổng giá trị gói kích thích kinh tế từ 108.200 tỷ yên lên 117.100 tỷ yên (1.086 tỷ USD), theo Reuters.

Tại Trung Quốc, Shanghai Composite và Shenzhen Composite lần lượt tăng 0,2% và 0,5%. Hang Seng của Hong Kong tăng 0,2%. Cổ phiếu tăng sau khi Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc quyết định hạ lãi suất cơ bản lần thứ 2 trong năm nay nhằm giảm chi phí đi vay cho doanh nghiệp và thúc đẩy nền kinh tế.

Cụ thể, lãi suất cho vay kỳ hạn một năm giảm 0,2% xuống 3,85% và lãi suất cho vay 5 năm giảm 0,1% xuống 4,65%. Động thái hạ lãi suất được thực hiện sau khi Trung Quốc công bố GDP quý I giảm 6,8% so với cùng kỳ năm ngoái, ghi nhận quý giảm đầu tiên kể từ năm 1992, do tác động của dịch Covid-19.

ASX 200 của Australia giảm mạnh nhất khu vực, mất 1,3%. NZX 50 của New Zealand tăng 0,4%. Tại Đông Nam Á, Straits Times của Singapore giảm 0,01% trong khi Jakarta Composite của Indonesia tăng 0,2%, KLCI của Malaysia tăng 1,3%.

Tại Mỹ, các hợp đồng tương lai của Dow Jones, S&P 500 và Nasdaq 100 đều giảm. Trong đó, Dow Jones futures giảm 91 điểm, ám chỉ chỉ số này có thể mất khoảng 61 điểm khi mở phiên 20/4 tại Mỹ. Cổ phiếu được dự báo giảm dù Tổng thống Donald Trump ngày 19/4 cho biết đảng Dân chủ và Cộng hòa sắp đạt được thỏa thuận để tăng hỗ trợ đầu tư chứng khoán cho các doanh nghiệp nhỏ bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19. Thỏa thuận có thể sớm được ký kết trong ngày 20/4.

Nhìn chung, nhà đầu tư giữ tâm lý thận trọng để tiếp tục theo dõi diễn biến dịch Covid-19 cũng như kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp lớn. Theo dự đoán của Refinitiv, lợi nhuận quý I của các doanh nghiệp tại Mỹ giảm 14,5%, ghi nhận mức giảm tồi tệ nhất kể từ quý III/2009.

Trung Quốc có thể thất hứa với Mỹ vì Covid-19

Kinh tế suy yếu vì đại dịch có thể khiến Bắc Kinh không giữ được thoả thuận thương mại là mua 40-50 tỷ USD nông sản Mỹ.

Thu hoạch đậu tương tại Mỹ. Ảnh: AP.

Cam kết tăng mua nông sản là một phần trong thỏa thuận thương mại giai đoạn một mà Bắc Kinh và Washington ký đầu năm. Trong đó, việc hứa hẹn tăng nhập khẩu đậu tương Mỹ của Trung Quốc là nội dung trọng tâm thị trường chứng khoán.

Tuy nhiên, giờ Trung Quốc lại tăng tích trữ đậu tương Brazil chứ không phải Mỹ. Brazil vốn là đối thủ cạnh tranh chính của Mỹ trên thị trường đậu tương quốc tế. Do kinh tế đi xuống mùa dịch nên đậu tương nước này hiện có giá thấp hơn, nên được Trung Quốc chọn mua của các nhà đầ tư.

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, Trung Quốc đã mua kỷ lục, với 11,6 triệu tấn đậu tương Brazil trong tháng 3/2020. Trong khi đó, đặt hàng đậu tương Mỹ cho nhu cầu cả năm 2020 của Trung Quốc đến nay vẫn rất thấp, chỉ 12,6 triệu tấn.

Con số này thậm chí còn thấp hơn mức 12,9 triệu tấn được đặt hàng cùng thời điểm này năm ngoái, khi căng thẳng thương mại đang ở mức cao. Trong khi đó, hai năm trước, khi chưa cuộc chiến thương mại, Trung Quốc đã đặt mua gần 30 triệu tấn đậu tương Mỹ vào tháng 4/2018.

Dave Walton, một nông dân Mỹ vừa bước vào vụ mùa đậu tương mới ở Iowa lo rằng, khách hàng lớn nhất của ông sẽ không giữ lời hứa theo thỏa thuận giai đoạn một. "Nhóm thương nhân Trung Quốc từng nói sẽ thực hiện tốt thỏa thuận, nhưng nếu nhìn vào tình trạng mua hàng thì họ đang đặt mua ít hơn mục tiêu cần thiết lúc này", ông nói và cho rằng cần phải có biện pháp buộc họ tuân thủ.

Các chính trị gia, bao gồm cả Tổng thống Mỹ Donald Trump, đang cố gắng duy trì sự lạc quan. Nhưng các nhà phân tích cảm thấy Trung Quốc khó có thể đạt được mục tiêu đã hứa trong mua nông sản, với một nửa số đó là mặt hàng đậu tương.

Phát biểu hôm 14/4, ông Trump cho biết các giao dịch mua hàng của Trung Quốc đã có một chút ảnh hưởng bởi Covid-19, nhưng ông hy vọng Trung Quốc sẽ giữ vững thỏa thuận này. "Tôi biết Chủ tịch Tập Cận Bình. Tôi nghĩ ông ấy sẽ duy trì thỏa thuận. Còn nếu ông ấy không làm thế thì cũng ổn thôi vì chúng tôi có nhiều biện pháp tốt khác", ông nói. 

Cailin Birch, nhà kinh tế học ở The Economist Intelligence Unit (EIU) tại London, cho rằng tình hình thực hiện thỏa thuận còn lỏng lẻo. "Chúng tôi cho rằng Trung Quốc sẽ không thể đáp ứng các thỏa thuận mua bán nông sản đầy đủ như trong thỏa thuận thương mại giai đoạn một", ông nói.

EIU dự báo kinh tế cho Trung Quốc năm nay chỉ tăng 1%. "Chúng tôi không hy vọng nó đủ mạnh để tạo ra nhu cầu cần thiết, nhằm đáp ứng được các quy định trong thỏa thuận thương mại giai đoạn một", ông Birch nói. Vị chuyên gia dự đoán Mỹ sẽ tiếp tục gây áp lực khiến Trung Quốc phải mua nông sản của họ. Tuy nhiên, các mục tiêu chính xác có thể bị dỡ bỏ mà không có sự trả đũa nào từ Mỹ đầu tư chứng khoán.

Ngoài sự suy thoái do đại dịch, tình hình tái đàn heo của Trung Quốc sau khi dịch tả heo châu Phi tiêu diệt 60% số heo nước này, vẫn còn yếu. "Tất cả phụ thuộc vào khả năng thoát khỏi tình trạng nhanh ra sao. Nó liên quan chặt chẽ đến tình hình Covid, do nhu cầu thịt ở Trung Quốc gắn liền với việc nền kinh tế có tốt và mọi người sẽ đi ăn hay không. Nhưng nhu cầu cơ bản vẫn không tốt", ông nói.

Trung Quốc vẫn đang vật lộn để kiểm soát sự lây lan của dịch tả heo châu Phi sau gần 18 tháng tính từ lúc ca nhiễm đầu tiên ở nước này được ghi nhận. Bộ Nông nghiệp nước này đã báo cáo hai trường hợp mới vào chủ nhật (19/4) tại tỉnh Cam Túc và Thiểm Tây, khiến hàng chục con heo bị chết.

"Sự phục hồi của ngành công nghiệp thịt heo Trung Quốc đang thúc đẩy nhu cầu đối với đậu tương. Dù vậy, không chắc là việc tái đàn sẽ nhanh đến mức nào nên dự báo nhu cầu trong vài năm tới rất tương đối", Sanjeeban Sarkar, nhà phân tích tại EIU, cho biết.

Tuy nhiên, ông Sanjeeban Sarkar vẫn kỳ vọng về đợt phục hồi bền vững đến năm 2022. "Nếu các đợt bùng phát tiếp theo được quản lý tốt hơn, nhu cầu về đậu tương từ Trung Quốc sẽ tăng tốc, thúc đẩy nhu cầu toàn cầu", ông nói.